Cultuur En Cognitie

De multidisicplinaire verkenning die in Lichaam en geest (Bartels, van Baak, van Heusden en Wildevuur 2006) begon, wordt hier voortgezet, en verder toegespitst. Het Lichaam heeft plaats gemaakt voor Cognitie, Geest is Cultuur geworden. Cultuur in brede zin omvat alles wat mensen maken, denken en doen – mensen maken cultuur, en omgekeerd maakt de cultuur mensen. Maar wie cultuur bestudeert, ontdekt vroeg of laat dat het geen 'ding' is, dat we als het ware buiten onszelf kunnen bestuderen. Cultuur blijkt pas te bestaan wanneer het als zodanig door mensen wordt geconstrueerd, in een cognitief proces, dat zich afspeelt in het brein. Bij dit cognitieve proces lijken tekens - zoals beelden, gebaren, symbolen, diagrammen – een cruciale rol te spelen. De mens onderscheidt zich van andere dieren door zijn tekengebruik – hij is het 'animal symbolicum' (Cassirer, Donald, Deacon en vele anderen). Tekens zijn de bouwstenen van beelden, taal, religie, kunst, techniek, wetenschap, filosofie, enz… Maar wat zijn tekens precies? En hoe is het vermogen om tekens te gebruiken in het menselijke brein ontstaan? Hoe maakt ons brein cultuur, en hoe verhoudt die cultuur zich tot wat (nog) geen cultuur is? Inhoud Voorwoord Inleiding Psychologie Rob Withagen Ontstaat de betekenisvolle wereld in ons brein? Paul van Geert Hoe construeren kinderen hun wereld? Douwe Draaisma Metaforen in cultuur en cognitie Anke Bouma Hersenasymmetrie en cultuur Filosofie Ronald Hünneman Mensen en memen Arend Jagersma Van animal rationale naar animal symbolicum - over de verhouding tussen cognitie en cultuur Bewegingswetenschap Erik Scherder Beter geheugen door te bewegen Bert Otten De mens in beweging: functioneel bewegen of bewegen om te communiceren? Neurowetenschap Nico Leenders Hersenactiviteit in cultuur en cognitie Dick Meijer Het virus: bio-archetype van het meme ? Cultuurwetenschap Jan van Hooff Cultuur en de wereld van het dier Jan Koster Taalstructuur en creativiteit Barend van Heusden Kunst en schoonheid Roelien Bastiaanse Hersenen en kunst Uit de kunst Katalin Herzog Hoe kan hedendaagse kunst worden geïnterpreteerd? Han Steenbruggen Kleurexpressie bij het expressionisme Remco Ekkers Spiegel–klanken Erik Beenker Wie zal zeggen of laten zien wat kunst is! Over de auteurs