Kaas

''Ik vind dit boek - een roman kan het niet genoemd worden - mijn meest geslaagde, omdat ik er naar mijn oordeel evenwichtig in heb kunnen uitbeelden: de pijnlijke gemoedstoestand en tragiek van een man die door de omstandigheden gedwongen wordt een vak uit te oefenen dat helemaal in strijd is met zijn karakter, zijn aanleg, zijn temperament. Het is, meer nog dan andere boeken, een brok uit mijn leven, de uitdrukking van mijn walg tegenover publiciteit en handel. Omdat publiciteit een te abstract onderwerp was om over te schrijven heb ik kaas genomen. Het heeft vorm, kleur, het ruikt en het stinkt soms. Ik ook vis kunnen nemen.'' Aldus Willem Elsschot. Zeventig jaar na de verschijning van de eerste druk (1933) is de thematiek van 'Kaas' onverminderd actueel, zo blijkt uit het enthousiasme waarmee onlangs de Engelse vertaling van het boek is ontvangen. De vergelijking tussen de tot mislukken gedoemde kaasonderneming van Frans Laarmans en de recentie dotcom-crisis ligt voor de hand, als is dat niet de enige verklaring voor het succes. Zelfs in vertaling maakt Elsschots stijl nog steeds grote indruk op de lezer (''brisk efficiency'', ''softhearted cynicism'') precies zoals de auteur dat tijdens het schrijven van 'Kaas' voor ogen had gestaan: ''Het komt er voor een schrijver slechts op aan zijn persoonlijk tragisch gevoel (om het even waar het om gaat) zoo in woorden te brengen dat he tkan overgaan in de ziel van derden, althans van derden die er bevattelijk voor zijn.'' ''It's both absurdly funny and bitterly sad. Elsschot possesses the rare knack for making a reader laugh, squirm and sob, all at the same time.'' - New York Times Deze editie is totstandgekomen onder auspiciën van het Constantijn Huygens Instituut voor tekstedities en intellectuele geschiedenis van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen.