MACHT EN WAARDEN IN DE WERELDPOLITIEK

De wereldpolitiek van vandaag is wat zij altijd is geweest: een competitief spel om leiderschap, macht en invloed, waar staten met elkaar wedijveren, soms oorlog voeren, soms samenwerken, waar grote mogendheden oprijzen en vervolgens afkalven, tegen de achtergrond van een voortschrijdende mondialisering. Andere spelers - de publieke opinie, grote ondernemingen, een terreurgroep - zijn soms aan zet, maar de staten blijven de hoofdrolspelers. Maar de wereldpolitiek draait niet enkel om macht. Brute macht roept onvermijdelijk weerstand op. Om stabiel te zijn, veronderstelt een internationale orde ook een aanzienlijke mate van vrijwillige instemming. Een stabiele en legitieme internationale orde bestaat dan ook uit twee onlosmakelijk verbonden elementen: macht én waarden. Elke generatie heeft steeds weer het gevoel in een heel nieuw wereld te leven, met nooit eerder geziene nieuwe ontwikkelingen, nieuwe actoren, nieuwe thema’s. Bij nader toezien echter is veel wat een generatie als 'nieuw' aanvoelt en bestempelt, door vorige generaties op dezelfde manier ervaren. Met die vergelijkingen tussen gisteren en vandaag moet echter altijd voorzichtig worden omgesprongen. De geschiedenis bereidt haar gerechten immers nooit tweemaal op dezelfde manier. Maar de ingrediënten zijn wel vaak dezelfde. Met het verleden in de achteruitspiegel tracht dit handboek bij de colleges 'Langetermijnontwikkelingen in de wereldpolitiek' orde in de schijnbare wanorde te ontdekken, het primaire van het secundaire te onderscheiden, kortom de forces profondes van de wereldpolitiek heden ten dage te identificeren - en een bescheiden blik in de nabije toekomst te werpen.